Dr. Hasan Maral - Yaratıcılık, Yenilik, Girişimcilik ve Yaşamaya Dair

  Silvan'da toprağa düşen bir buğday tanesiyle başlıyor her şey. Çiftçinin sabah erken saatlerde toprağı yoklaması, geçen yıla kıyasla daha kuru bir mevsim geçeceğini söyleyen içgüdüsü, yerini bu yıl başka bir şeye bırakıyor: cep telefonuna gelen bir uyarıya. Bölgesel uydu verilerine göre yağış miktarında azalma öngörülüyor. Tohumun ne zaman, ne kadar su alacağı artık sadece hava koşullarına değil; algoritmaların sentezlediği binlerce veriye bağlı. GAP Bölgesi’nde artık çiftçiler uydu görüntüleri ve sensör verileriyle desteklenen, gerçek zamanlı karar destek sistemleri sunan "GAP Hassas" yazılımını kullanıyor. GAP Bölge Kalkınma İdaresi tarafından geliştirilen bu yerli yazılım, çiftçilerin bitki gelişim ve toprağın nem durumunu görmelerine, doğru hasat zamanı ve gübre miktarını belirlemesine olanak tanıyor; bu sayede üreticiler yalnızca doğanın sesine değil, teknolojinin sunduğu verilere de kulak verebiliyor. GAP Bölgesi’nde artık çiftçiler uydu görüntüleri ve sensör ve...

  Nobel ödüllü ekonomist Milton Friedman, 1970 yılında The New York Times Magazine’de yayımlanan “The Social Responsibility of Business is to Increase Its Profits” başlıklı çarpıcı makalesinde şöyle diyordu: “Bir işletmenin tek sorumluluğu kârını artırmaktır.” Bu görüş, iş dünyasında hızla benimsendi ve literatüre Friedman Doktrini (The Friedman Doctrine) olarak geçti. On yıllar boyunca da adeta iş dünyasının pusulası oldu. Ancak küresel ölçekte artan iklim krizi, sanayileşmenin çevresel etkileri, kısa vadeli kâr baskıları ve kamu kaynaklarıyla çözülmesi zor olan işsizlik, çevre kirliliği gibi sorunlar, bu yaklaşımın sınırlarını ortaya koydu. İşletmelerin yalnızca hissedarlarını değil, toplumu da gözetmesi gerektiği fikri giderek güç kazandı. Bu noktada etki yatırımları (impact investing) sahneye çıktı. Etki yatırımları, Friedman’ın “ne kadar kazanıyoruz?” sorusuna karşılık “ kim kazanıyor ve kim kaybediyor? ” sorusunu gündeme getirdi. Yani: “Kâr edebilirsin, ama topluma da...